Rüzgârı Nisan'da başlamıştı; namı yaz boyunca körüklenen merak eşliğinde yürüdü; kendisi de nihayet bugün tüm dünya sinemalarında aynı anda gösterime giriyor. Roland Emmerich'in merak ve ilgiyle beklenen 2012 adlı filmi, belki de bugüne dek, henüz gösterime girmesine aylar kala hakkında bunca yazı yazılan, hayran siteleri kurulan ve internet forumlarının yanı sıra Facebook'tan Twitter'a ve MySpace'e dek "sosyal ağların" tümünü beşik gibi sallayan ilk Hollywood yapımı. Daha haziran ayında sinema siteleri ve forumlarında yapılan yorumlarda, "tüm zamanların en çok izlenen ve en büyük gişe gelirini elde eden film" olacağına kesin gözüyle bakılan 2012, neredeyse bir sır gibi saklanıp yedi ay içinde küçük dozlar halinde sunulan az sayıdaki fragmanıyla zaten yeterince ilgi ve merak uyandırmıştı. Ama Emmerich'in yapımını böylesine etkili bir biçimde gündeme getiren faktörlerin belki de en önemlisi, "viral marketing" denen pazarlama stratejisinin her ayrıntı ince ince hesaplanarak uygulanmasındaki profesyonel çalışmalar oldu denebilir.

Birbirinden bağımsız görünen ama hepsi aynı pazarlama şemsiyesinin altında birleşen web siteleri hazırlandı; sosyal ağlarda hayali kullanıcılar ve onlara ait sayfalar yaratılıp ilgi körüklendi; çok sayıda internet tartışma grubu türetildi; forumlar ve paylaşım siteleri filmden kareler ve içeriğe ilişkin çeşitli söylentilerle sürekli beslenip durdu. Gerçekten de, internetin bütün olanaklarını sonuna dek kullanan, eşine az rastlanır bir tanıtım çalışması.

Filmi henüz kimse izlemedi; yalnızca, belli aralıklarla (ve internet kullanıcısının merakı sonuna dek tetiklenerek) ortalıkta boy gösteren fragmanlar var, o kadar. Bugünden itibaren, tüm dünyada milyonlarca izleyici, Emmerich'in görsel şovuyla tanışacak ve muhtemelen de önümüzdeki haftalar boyunca basında ve internet sitelerinde filmle ilgili eleştiriler, yazılar, tartışmalar birbirini izleyecek.

Fragmanlara bakarak bir film hakkında yorum yapmaya kalkmanın yanlışlığını yinelemeye gerek yok. Ama yine de, sinematografik özellikleri, teknolojik şovu ve oyuncuların performansları bir yana bırakılarak, en azından filmden ne bekleneceği üzerine birkaç şey söylenebilir. Her şey bir yana, Emmerich belli ki (bütün diğer filmlerinde olduğu gibi) işin ticari ve sansasyonel bütün trüklerini devreye sokarak, bildik "felaket filmi" şablonunun pek de dışına çıkmayan, üstelik oldukça da abartılı bir "pop-show" yapmış yine. Filmin tanıtımında kullanılan slogan ve spotlardan, fragmanlardaki görsel ayrıntılara dek her şey, Emmerich ve ekibinin 2012'yi bir "kıyamet senaryosu" gibi algıladığını ortaya koyuyor. Kabaran denizler, yerle bir olan binalar, gökten yağan alev topları, panik dalgalarıyla sarsılan kentler ve bütün bu kaosun içinde kaderin bir cilvesi sonucu bir araya gelip, hayatta kalmaya çalışan "iyi insanlar". Arada mutlaka dünyayı daha önceden bu konuda yaptığı çalışmalarla uyarmış bir bilim adamı ya da araştırmacı olacak; onun aile yaşantısına hafiften nüfuz edeceğiz; birkaç resmi yetkili olacak hikayenin odak noktasında, tercihen ABD Başkanı ya da BM Genel Sekreteri türü bir "insanlık lideri".

Filmin fragmanları internette dönmeye başladığından beri en çok karşılaştığım soru, "2012'nin kıyametle bağdaştırılması ve bir felaket filmine malzeme edilmesiyle ilgili ne düşünüyorsunuz?" Ne düşünebilirim ki? Böyle abartılıp süslenmeye elverişli bir cevher ortada olur da, Hollywood bunu perdeye aktarmadan durur mu? Bugüne dek birçok 2012 filmi yapılmıştı zaten; Emmerich'in farkıysa, elindeki olanakların çok daha güçlü olması sayesinde medyanın sansasyon iştahını körüklemeyi daha iyi becermesi ve her zamanki gibi gündemin merkezine oturmayı başarması. Elbette ne Maya astronomisi umurunda onun, ne kadim metinlerin içine üzeri olabildiğince örtülerek yerleştirilmiş doğal ve fiziksel olgular, ne Bronz Çağı'nda yaşanan sosyal ve siyasi değişimlere ilişkin veriler, ne de eski toplumların kozmoloji ve astronomi birikimleri. Emmerich bir iş adamı ve şimdiye kadar hep yaptığı gibi, iyi hasılat getiren bir görsel şov üretmeye çalışmış. Fragmanlardan anlaşıldığı kadarıyla, bunu da başarmış.

Böyle bir film yapar ve içine "Kıyamet" motifini bangır bangır yerleştirmezseniz, ne medya ilgilenir sizle, ne insanlar sinema salonlarına bu denli istekli giderler. "Dünyanın belli bölgelerinde, kısa zaman aralıkları içine yerleşen etkili doğal afetler yaşanacak; kritik bölgelerde siyasi ve sosyal çalkantılar uzantısında radikal değişimler gündeme gelecek; büyük ve gelişmiş metropollerde yaşam koşulları zorlaşacak" derseniz, kim ilgi gösterir ki o filme? "Kıyamet geliyor" diyeceksiniz; "İşte bu dünyanın sonudur" diyeceksiniz; "Herkes ölecek, bir avuç adam kalacak geriye" diyeceksiniz ki bayıla bayıla üzerine atlasınlar. Tarihle, arkeolojiyle, arkeoastronomiyle ve eski dillere ait metinlerle ilgilenen kaç kişi var ki, lüzumsuz "entel-dantel" ayrıntılara giresiniz?

İzleyelim ve görelim, Emmerich'in kıyamet fantezisini. Nasıl olsa uzunca bir süre herkes bundan konuşacak; söylemeye değer bir şeyler olursa, yeri geldiğinde bir iki kelam ederiz.